{"id":38582,"date":"2025-03-05T12:04:06","date_gmt":"2025-03-05T12:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/historia-regionu-gornego-povazia\/"},"modified":"2026-07-12T18:28:15","modified_gmt":"2026-07-12T18:28:15","slug":"historia-regionu-gornego-povazia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/","title":{"rendered":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zamek w Bystrzycy<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"has-text-align-left wp-block-paragraph\">Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystrzycy. Na prawym brzegu rzeki Wa\u0142, oko\u0142o 3 kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od Pova\u017eskiej Bystrzycy, na wysoko\u015bci 497 metr\u00f3w n.p.m., na wapiennej skale wznosi si\u0119 zamek Pova\u017esk\u00fd, zwany r\u00f3wnie\u017c zamkiem Bystrick\u00fd lub zamkiem Bystrica. Zamek zosta\u0142 zbudowany w XIII wieku po najazdzie Tatar\u00f3w na W\u0119gry i pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zamku kr\u00f3lewskiego. Ze wzgl\u0119du na swoje strategiczne po\u0142o\u017cenie stanowi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 systemu fortyfikacji \u015brodkowej cz\u0119\u015bci regionu Pova\u017eie. Na pocz\u0105tku XIV wieku zamek przej\u0105\u0142 Mat\u00fa\u0161 \u010c\u00e1k Tren\u010diansky, za kt\u00f3rego panowania, w 1316 roku, odnotowano r\u00f3wnie\u017c pierwsz\u0105 pisemn\u0105 wzmiank\u0119 o zamku. Spo\u015br\u00f3d kolejnych w\u0142a\u015bcicieli najbardziej zapisa\u0142y si\u0119 w historii zamku rycerze-rozb\u00f3jnicy \u2013 bracia Rafael i Jan Podmaniccy, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li szczyt w\u0142adzy w 1540 roku, kiedy to pod ich przyw\u00f3dztwem ca\u0142a p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107 komitatu tren\u010dia\u0144skiego sta\u0142a si\u0119 niezale\u017cna (zaj\u0119li zamki od Nov\u00e9ho Mesta przez Ko\u0161ec, Lednic\u0119, Hri\u010dov a\u017c po Budat\u00edn). Od drugiej po\u0142owy XVI wieku zamek nale\u017ca\u0142 do rodziny Balass\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzili przebudow\u0119 i remonty, ale ostatecznie opu\u015bcili zamek. Koniec jego \u015bwietno\u015bci nast\u0105pi\u0142 w 1698 roku, kiedy to wojska cesarskie cz\u0119\u015bciowo go zburzy\u0142y i podpali\u0142y z obawy przed zaj\u0119ciem przez powsta\u0144c\u00f3w. Od 1714 roku zamek by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 rodziny Sap\u00e1riovcov, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c nie korzystali z niego, dlatego stopniowo popada\u0142 w ruin\u0119.             <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" width=\"450\" height=\"194\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36143\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-.png.jpg 450w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-.png-300x129.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img width=\"359\" height=\"427\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-36144\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie.png 359w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-252x300.png 252w\" sizes=\"(max-width: 359px) 100vw, 359px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niezwykle cennym \u015bwiadectwem \u017cycia wewn\u0119trznego miasteczka jest dokument zatytu\u0142owany \u201eArticuli Podmanickyani\u201d z 2 stycznia 1506 r., w kt\u00f3rym Jan Podmanicki ustanawia w 30 artyku\u0142ach statut gminy miasta Bystrica. Wspomina si\u0119 w nim mi\u0119dzy innymi o cechach: rze\u017aniczym, tkackim, szewskim oraz o istnieniu szko\u0142y \u201eludowej\u201d. Pova\u017esk\u00e1 Bystrica by\u0142a wraz z Var\u00ednem jedynym miastem na S\u0142owacji, w kt\u00f3rym jako wy\u0142\u0105czny j\u0119zyk mistrz\u00f3w cechowych u\u017cywano j\u0119zyka s\u0142owackiego. W 1571 roku kr\u00f3l Maksymilian doda\u0142 do dw\u00f3ch istniej\u0105cych jarmark\u00f3w jeszcze dwa: w \u015bwi\u0119to Trzech Kr\u00f3li oraz w \u015bwi\u0119to Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. W 1656 r. w\u0142adca Ferdynand III przyzna\u0142 miastu kolejne przywileje, potwierdzaj\u0105c jarmarki w poniedzia\u0142ek po Niedzieli Kwiatowej oraz w dniu \u015bw. Wawrzy\u0144ca. Na pro\u015bb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w w\u0142a\u015bciciele ziemscy potwierdzili jeszcze stare prawo do sprzeda\u017cy napoj\u00f3w alkoholowych w czasie jarmarku oraz zezwolili na budow\u0119 jednej pi\u0142y w g\u00f3rnym m\u0142ynie. W 1716 roku rozpocz\u0119to systematyczne rejestrowanie spraw gminnych w tzw. \u201eProtocolum privilegiati oppidi vagh Besterze\u201d. Z zapis\u00f3w dowiadujemy si\u0119, \u017ce na czele miasta sta\u0142 burmistrz, wybierany zgodnie z tradycj\u0105 w dniu \u015bw. Jerzego, sprawy prawne za\u0142atwia\u0142 wybrany notariusz, a maj\u0105tkiem miasta zarz\u0105dza\u0142 gminny gospodarz \u2013 gazda. Miasto zatrudnia\u0142o r\u00f3wnie\u017c le\u015bniczych, pasterzy i stra\u017cnika. XIX wiek mo\u017cna z punktu widzenia miasta nazwa\u0107 stuleciem nieszcz\u0119\u015b\u0107. Miasteczko n\u0119ka\u0142y powodzie, po\u017cary i epidemie. Z dokument\u00f3w z tamtego okresu dowiadujemy si\u0119 na przyk\u0142ad, \u017ce:                 <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eOd 23 do 26 sierpnia 1813 roku przez cztery dni nieustannie pada\u0142o, co spowodowa\u0142o wylewanie rzeki Wa\u0142. Woda p\u0142yn\u0105ca w d\u00f3\u0142 rzeki porywa\u0142a mosty, drzewa, ca\u0142e domy, ludzi i zwierz\u0119ta gospodarskie. Straty wynios\u0142y miliony, a w Pova\u017eskiej Bystricy zgin\u0119\u0142o ponad sto os\u00f3b.\u201d<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e6 sierpnia 1831 r. cholera poch\u0142on\u0119\u0142a pierwsze ofiary w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w miasta i ust\u0105pi\u0142a dopiero 14 wrze\u015bnia 1831 r. \u0141\u0105cznie zgin\u0119\u0142o 135 os\u00f3b\u201d.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eW 1832 roku sp\u0142on\u0119\u0142a jedna cz\u0119\u015b\u0107 miasta, a w 1834 roku \u2013 druga cz\u0119\u015b\u0107.\u201d<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e15 lutego 1858 roku o godz. 20:00 w okolicy zamku w Bystrzycy mia\u0142o miejsce silne trz\u0119sienie ziemi, w wyniku kt\u00f3rego zawali\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wie\u017ca zamkowego wi\u0119zienia\u201d.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ustawa z 1886 roku znios\u0142a wszelkie przywileje r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce gminy; Pova\u017esk\u00e1 Bystrica, jako miasteczko podda\u0144cze, utraci\u0142a na mocy tej ustawy sw\u00f3j status i sta\u0142a si\u0119 ma\u0142\u0105 gmin\u0105, jednak tylko do 1 marca 1914 roku. Kongregacja powiatowa w Tren\u010d\u00ednie podnios\u0142a j\u0105 do rangi du\u017cej gminy. Rozw\u00f3j \u017cycia spo\u0142ecznego nast\u0105pi\u0142 dopiero po 1918 roku. Powstawa\u0142y r\u00f3\u017cne stowarzyszenia, szko\u0142y i mniejsze przedsi\u0119biorstwa. Du\u017cym atutem dla miasta by\u0142o przeniesienie produkcji bratys\u0142awskiej fabryki amunicji firmy Roth. Kamie\u0144 w\u0119gielny pod budow\u0119 nowego zak\u0142adu po\u0142o\u017cono 7 lipca 1929 roku. Nowe mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia i rosn\u0105ca liczba mieszka\u0144c\u00f3w wi\u0105za\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z budow\u0105 mieszka\u0144 oraz obiekt\u00f3w kulturalnych, socjalnych i sportowych. W czasie II wojny \u015bwiatowej rozw\u00f3j Pova\u017eskiej Bystricy osi\u0105gn\u0105\u0142 taki poziom, \u017ce gmina postanowi\u0142a wyst\u0105pi\u0107 o nadanie jej statusu miasta, kt\u00f3ry zosta\u0142 jej przyznany przez Zgromadzenie Pe\u0142nomocnik\u00f3w na posiedzeniu 25 czerwca 1946 r. W 1948 roku Pova\u017esk\u00e1 Bystrica sta\u0142a si\u0119 miastem powiatowym.           <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca\u0142kowita przebudowa starego miasta na nowe, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w latach 70. i 80., zmieni\u0142a jego charakter. Powsta\u0142y nowe osiedla mieszkaniowe, pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne obiekty hotelowe i gastronomiczne, a tak\u017ce zrekonstruowano miejsk\u0105 infrastruktur\u0119 komunikacyjn\u0105 i parkingi.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kalwaria<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kalwaria wzniesiona na wzg\u00f3rzu zwanym H\u00e1j stanowi wa\u017cny zabytek historyczny miasta Pova\u017esk\u00e1 Bystrica. Poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 dokument\u00f3w archiwalnych zagin\u0119\u0142a lub zosta\u0142a skradziona, histori\u0119 Kalwarii mo\u017cemy pozna\u0107 jedynie fragmentarycznie. Podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o tym zabytku by\u0142a ksi\u0119ga \u201eProtocolon privilegiati oppidi V\u00e1gh-Beszterce fieri curvit anno 1716\u201d, w kt\u00f3rej odnotowano wydarzenia z historii Pova\u017eskiej Bystricy a\u017c do lat 70. XIX wieku.     Inicjatyw\u0119 budowy Kalwarii przej\u0119\u0142o miasto wraz z czo\u0142owymi mieszczanami. W pierwszym etapie budowy wzniesiono kaplic\u0119 \u015bw. Marii Magdaleny oraz rze\u017ab\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 Ukrzy\u017cowanie. W drugim etapie powsta\u0142y kaplice poszczeg\u00f3lnych stacji. W 2014 roku miasto rozpocz\u0119\u0142o prace renowacyjne, w ramach kt\u00f3rych odnowiono kaplic\u0119 \u015bw. Marii Magdaleny, przeprowadzono renowacj\u0119 poszczeg\u00f3lnych stacji Drogi Krzy\u017cowej oraz dodano nowe chodniki i ziele\u0144, tak aby kalwaria mog\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 swojemu pierwotnemu przeznaczeniu.     <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img width=\"1024\" height=\"769\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-kalvaria-.png-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36145\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-kalvaria-.png-1024x769.jpg 1024w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-kalvaria-.png-300x225.jpg 300w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-kalvaria-.png-768x577.jpg 768w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-kalvaria-.png.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Muzea w mie\u015bcie Pova\u017esk\u00e1 Bystrica<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Muzeum w Hornom<\/strong> <strong>Mo\u0161tencu<\/strong> powsta\u0142o w 2011 roku, po tym jak mieszka\u0144cy tej dzielnicy, pragn\u0105c zachowa\u0107 fragment historii, postanowili uratowa\u0107 niszczej\u0105c\u0105 drewnian\u0105 chat\u0119 z 1932 roku. Stopniowo uda\u0142o si\u0119 zgromadzi\u0107 w muzeum wiele starych fotografii, dokument\u00f3w oraz ponad 200 eksponat\u00f3w, kt\u00f3re przybli\u017caj\u0105 zwiedzaj\u0105cym histori\u0119, tradycje i zwyczaje przodk\u00f3w tej dzielnicy. Muzeum sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci \u2013 kuchni, sypialni oraz pomieszczenia z narz\u0119dziami gospodarczymi. Mo\u017cemy nie tylko wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w zwiedzaniu muzeum z fachowym komentarzem, ale tak\u017ce w regularnie organizowanych tu wydarzeniach, np. w tradycjonalnych zabawach, karnawale, dawnej kolacji bo\u017conarodzeniowej, pleceniu bicz\u00f3w czy malowaniu pisanek.    <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"472\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Horny-Mostenec.png-1024x472.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36146\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Horny-Mostenec.png-1024x472.jpg 1024w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Horny-Mostenec.png-300x138.jpg 300w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Horny-Mostenec.png-768x354.jpg 768w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Horny-Mostenec.png.jpg 1422w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Prywatne muzeum mi\u0142o\u015bnika historii Ladislava Janecha w <\/strong>Pova\u017eskiej Teplej sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu sal, w kt\u00f3rych prezentowane s\u0105 eksponaty gromadzone przez niego od 1988 roku. W muzeum mo\u017cemy obejrze\u0107 znaleziska archeologiczne, minera\u0142y, monety i r\u00f3\u017cne \u015brodki p\u0142atnicze od czas\u00f3w staro\u017cytnego Rzymu a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, a tak\u017ce wyroby dawnych rzemios\u0142, r\u00f3\u017cnorodne narz\u0119dzia, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych pracowano i zarabiano na \u017cycie, fragmenty odzie\u017cy i tym podobne. <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"482\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Ladislava-Janecha.png-1024x482.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36147\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Ladislava-Janecha.png-1024x482.jpg 1024w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Ladislava-Janecha.png-300x141.jpg 300w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Ladislava-Janecha.png-768x361.jpg 768w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-historicka-POVAzSKa-BYSTRICA-muzeum-Ladislava-Janecha.png.jpg 1507w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Nimnica<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na terenie dzisiejszej gminy Nimnice znajdowa\u0142o si\u0119 osiedle z okresu kultury laty\u0144skiej oraz kultury puchowskiej z czas\u00f3w rzymskich. Wie\u015b ta pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1408 r. jako Nywnycze, w 1469 r. jako Newnicze, w 1598 r. jako Nywnicza, a w 1773 r. jako Okrut Nemnica. Nale\u017ca\u0142a do maj\u0105tku Lednica, a jej cz\u0119\u015b\u0107 do szlachty ziemskiej. W 1598 r. liczy\u0142a 39 dom\u00f3w, w 1720 r. mia\u0142a 15 podatnik\u00f3w, w 1784 r. liczy\u0142a 54 domy, 64 rodziny i 306 mieszka\u0144c\u00f3w, w 1828 r. liczy\u0142a 31 dom\u00f3w i 369 mieszka\u0144c\u00f3w. Istotnym wydarzeniem dla gminy by\u0142a budowa zapory \u201ePriehrada ml\u00e1de\u017ee\u201d, obecnie Nosice, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1949 r. i zosta\u0142a uko\u0144czona w 1957 r. Podczas budowy zbiornika wodnego przy odwiertach odkryto niezwyk\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o, z kt\u00f3rego wyp\u0142ywa\u0142a s\u0142ona i szumi\u0105ca woda. Z tego powodu rozpocz\u0119to budow\u0119 uzdrowiska, kt\u00f3re uko\u0144czono w 1959 roku. Uzdrowisko stopniowo si\u0119 rozrasta\u0142o, a\u017c osi\u0105gn\u0119\u0142o obecny kszta\u0142t.       <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"817\" height=\"586\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Nimnica.png.jpg.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-36148\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Nimnica.png.jpg.png 817w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Nimnica.png.jpg-300x215.png 300w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Nimnica.png.jpg-768x551.png 768w\" sizes=\"(max-width: 817px) 100vw, 817px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbiornik wodny Nosice, w tle uzdrowisko Nimnica<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Papradno<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza pisemna wzmianka o Papradnie pochodzi z 1525 roku, jednak w jego dolinie ludzie mieszkali ju\u017c w p\u00f3\u017anej epoce kamienia \u0142upanego, o czym \u015bwiadcz\u0105 znaleziska fragment\u00f3w szlifowanego topora. Jednak wi\u0119ksza fala osadnictwa, g\u0142\u00f3wnie w ramach kolonizacji wo\u0142oskiej, nast\u0105pi\u0142a dopiero w XIV\u2013XVI wieku, kiedy to Papradno stanowi\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 feudalnego maj\u0105tku Bytcza. W XV wieku wie\u015b \u2013 w\u00f3wczas jako obszar gminny \u2013 oddzieli\u0142a si\u0119 od pierwotnego obszaru gminnego Ve\u013ek\u00e1 Jasenica. Symbolem tego osadnictwa jest zachowany odcisk z 1757 roku \u2013 herb przedstawiaj\u0105cy stoj\u0105cego barana na \u0142\u0105ce, kt\u00f3rego so\u0142tysi u\u017cywali jeszcze przez wiele lat. W 1619 roku we wsi zbudowano kamienny m\u0142yn, a wkr\u00f3tce potem walchowni\u0119 do obr\u00f3bki tkanin we\u0142nianych. W XIX wieku funkcjonowa\u0142a tu lokalna destylarnia, a wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 znajdowa\u0142a si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c niewielka hrabia\u0144ska fabryka papieru.        <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"360\" height=\"270\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Papradno-dnes.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36149\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Papradno-dnes.png.jpg 360w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Papradno-dnes.png-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"360\" height=\"236\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Papradno.png.jpg.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36150\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Papradno.png.jpg.png.jpg 360w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Papradno.png.jpg.png-300x197.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Horn\u00e1 Marikov\u00e1<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osadnictwo na terenie gminy si\u0119ga naprawd\u0119 odleg\u0142ych czas\u00f3w, o czym \u015bwiadczy znalezisko kamiennego topora w osadzie Stole\u010dn\u00e9, a tak\u017ce inne znaleziska ceramiki, zbroi, narz\u0119dzi i staro\u017cytnej bi\u017cuterii. Pierwsza pisemna wzmianka o gminie pochodzi z roku 1231. Do 1954 roku istnia\u0142a jedynie gmina o nazwie Marikov\u00e1, w tym to roku nast\u0105pi\u0142 podzia\u0142 administracyjny gminy na Doln\u0105 i G\u00f3rn\u0105 Marikow\u0105. Pierwotni mieszka\u0144cy pozostawali pod wp\u0142ywem kolonizacji wo\u0142oskiej; opr\u00f3cz specjalnych przywilej\u00f3w i praw mieli r\u00f3wnie\u017c swojego wojewod\u0119, kt\u00f3ry przez pewien czas tu rezydowa\u0142. Wo\u0142osi przeszli p\u00f3\u017aniej na bardziej osiad\u0142y tryb \u017cycia. Zajmowali si\u0119 rolnictwem, g\u0142\u00f3wnie hodowl\u0105 byd\u0142a i owiec, a tak\u017ce pozyskiwaniem, sprzeda\u017c\u0105 i obr\u00f3bk\u0105 drewna. Cz\u0119\u015bciowo zachowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c charakterystyczny dialekt marikowski. Warunki \u017cycia we wsi by\u0142y bardzo trudne, wymaga\u0142y od mieszka\u0144c\u00f3w du\u017cej dozy odporno\u015bci, wytrwa\u0142o\u015bci i pomys\u0142owo\u015bci. W pierwszych latach po powstaniu I Republiki Czechos\u0142owackiej wielu mieszka\u0144c\u00f3w wyje\u017cd\u017ca\u0142o za granic\u0119, a krajami docelowymi by\u0142y g\u0142\u00f3wnie Ameryka, Francja i Czechy. Obecnie charakter miejscowo\u015bci zmienia si\u0119 w kierunku obszaru turystyczno-rekreacyjno-wypoczynkowego. W miejscowo\u015bci na sta\u0142e zamieszka\u0142ych jest zaledwie 240 dom\u00f3w, a ponad 540 budynk\u00f3w s\u0142u\u017cy obecnie jako domki letniskowe, chaty i pensjonaty.           <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"540\" height=\"540\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-s.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36151\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-s.png.jpg 540w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-s.png-300x300.jpg 300w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-s.png-150x150.jpg 150w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-s.png-256x256.jpg 256w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/figure>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"560\" height=\"820\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-dnes.png.jpg.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36152\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-dnes.png.jpg.png.jpg 560w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Horna-Marikova-dnes.png.jpg.png-205x300.jpg 205w\" sizes=\"(max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Vrchtepl\u00e1<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza znana wzmianka pisemna o tej miejscowo\u015bci pochodzi z roku 1351. Jest to dokument, w kt\u00f3rym kr\u00f3l Ludwik I nakaza\u0142 kapitule nitryjskiej, aby powierzy\u0142a Miko\u0142ajowi, synowi Adriana z Podman\u00edna, oraz Paw\u0142owi, synowi Tanaka z Teplej, posiadanie maj\u0105tku le\u015bnego zwanego L\u00fa\u010dka. W XV i XVI wieku wie\u015b kilkakrotnie zmienia\u0142a nazw\u0119: od pierwotnej Werch, przez Toppla, a\u017c po Wrchtepla w 1598 roku, kiedy to we wsi sta\u0142o zaledwie 18 dom\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142czesna historia miejscowo\u015bci jest zwi\u0105zana z wydarzeniami S\u0142owackiego Powstania Narodowego (SNP), podczas kt\u00f3rego w pobli\u017cu miejscowo\u015bci toczy\u0142y si\u0119 ci\u0119\u017ckie walki mi\u0119dzy partyzantami a Niemcami.    <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"693\" height=\"434\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Vrchtepla-.png.jpg.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36154\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Vrchtepla-.png.jpg.png.jpg 693w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Vrchtepla-.png.jpg.png-300x188.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 693px) 100vw, 693px\" \/><\/figure>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"605\" height=\"450\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Vrchtepla-pamatnik.png.jpg.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36153\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Vrchtepla-pamatnik.png.jpg.png.jpg 605w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Vrchtepla-pamatnik.png.jpg.png-300x223.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Z\u00e1skalie<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chonkakwmegye \u2013 tak inaczej nazywano Z\u00e1skalie wed\u0142ug dokument\u00f3w pisemnych z 1379 roku. Pocz\u0105tkowo wie\u015b nale\u017ca\u0142a przede wszystkim do r\u00f3wnorz\u0119dnych rod\u00f3w Z\u00e1skalskich, Zamarowskich, Klobu\u0161ickich i Podmanickich, p\u00f3\u017aniej \u2013 podobnie jak okoliczne wioski \u2013 zosta\u0142a przej\u0119ta przez panstwo dzisiejszej Pova\u017eskiej Bystrzycy. Mieszka\u0144cy Z\u00e1skalia zajmowali si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci g\u0142\u00f3wnie rolnictwem, wyr\u0119bem las\u00f3w oraz przewozem towar\u00f3w.  <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"710\" height=\"290\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Zaskalie.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36155\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Zaskalie.png.jpg 710w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Zaskalie.png-300x123.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Pru\u017eina<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teren gminy by\u0142 zamieszkany ju\u017c w IX wieku. W pobliskiej miejscowo\u015bci Mescisk\u00e1 znajduj\u0105 si\u0119 dzi\u015b pozosta\u0142o\u015bci grodziska, kt\u00f3re niegdy\u015b stanowi\u0142o wa\u017cne lokalne centrum przodk\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w gminy. Pierwsza pisemna wzmianka o Pru\u017einie pochodzi z 1272 roku, kiedy to wie\u015b nale\u017ca\u0142a do maj\u0105tku Ko\u0161eca. W XIII wieku przesz\u0142a w posiadanie rodzin szlacheckich Pru\u017einskich i Lieskovskich. Pru\u017eina by\u0142a typow\u0105 g\u00f3rsk\u0105 wiosk\u0105, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy utrzymywali si\u0119 przede wszystkim z hodowli owiec i byd\u0142a, rolnictwa oraz pozyskiwania drewna. Jej histori\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 zabytki kulturowe i historyczne oraz wybitne osobisto\u015bci, kt\u00f3re tu dzia\u0142a\u0142y.       <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"399\" height=\"263\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Pruzina.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36156\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Pruzina.png.jpg 399w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Pruzina.png-300x198.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 399px) 100vw, 399px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gmina Plevn\u00edk \u2013 Drienov\u00e9<\/strong><\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u017c do 1952 roku Plevn\u00edk \u2013 Drienov\u00e9 istnia\u0142o jako dwie gminy: Plevn\u00edk, o kt\u00f3rym po raz pierwszy wspomniano w dokumentach historycznych w 1354 roku, oraz Drienov\u00e9, m\u0142odsze o ponad 100 lat. Obie podleg\u0142e gminy nale\u017ca\u0142y do maj\u0105tku Pova\u017eskobystrick\u00e9ho, nad kt\u00f3rym g\u00f3rowa\u0142 zamek Pova\u017esk\u00fd. \u017bycie w Plevn\u00edku skupia\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rolnictwie. Dzia\u0142a\u0142 tu nawet s\u0142odownik, dzi\u0119ki kt\u00f3remu wie\u015b uzyska\u0142a prawo do warzenia piwa. W XVI wieku Plevn\u00edk odnotowa\u0142 szybki rozw\u00f3j \u2013 podczas gdy w 1564 roku sta\u0142o tu 8 dom\u00f3w poddanych i 2 domy libertyn\u00f3w zwolnionych z obowi\u0105zk\u00f3w podda\u0144czych, do 1598 roku liczba dom\u00f3w wzros\u0142a a\u017c do 27. Natomiast we wsi Drienov\u00e9 z biegiem czasu by\u0142o wi\u0119cej wolnych mieszka\u0144c\u00f3w ni\u017c poddanych, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 rzemios\u0142em. Od XV wieku rozwija\u0142a si\u0119 przede wszystkim dzi\u0119ki swojemu idealnemu po\u0142o\u017ceniu. Droga wzd\u0142u\u017c Wa\u0142u, prowadz\u0105ca na Morawy, do Polski i na W\u0119gry, znana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c jako szlak handlowy i wojskowy.         <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"900\" height=\"675\" src=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Plevnik-Drienove-png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36157\" srcset=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Plevnik-Drienove-png.jpg 900w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Plevnik-Drienove-png-300x225.jpg 300w, http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-Plevnik-Drienove-png-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zamek w Bystrzycy Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystrzycy. Na prawym brzegu rzeki Wa\u0142, oko\u0142o&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":38583,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-fullwidth.php","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[161],"tags":[],"class_list":["post-38582","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia - https:\/\/visithornepovazie.sk<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystricy. Ca\u0142y region ma bogat\u0105 i barwn\u0105 histori\u0119, pe\u0142n\u0105 ciekawych fakt\u00f3w.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia - https:\/\/visithornepovazie.sk\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystricy. Ca\u0142y region ma bogat\u0105 i barwn\u0105 histori\u0119, pe\u0142n\u0105 ciekawych fakt\u00f3w.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"https:\/\/visithornepovazie.sk\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-05T12:04:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-12T18:28:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"309\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tomas Sudor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tomas Sudor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tomas Sudor\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d916ee832101c4f1e7521864a22fcdbe\"},\"headline\":\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia\",\"datePublished\":\"2025-03-05T12:04:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-12T18:28:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/\"},\"wordCount\":2268,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/\",\"name\":\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia - https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png\",\"datePublished\":\"2025-03-05T12:04:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-12T18:28:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d916ee832101c4f1e7521864a22fcdbe\"},\"description\":\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystricy. Ca\u0142y region ma bogat\u0105 i barwn\u0105 histori\u0119, pe\u0142n\u0105 ciekawych fakt\u00f3w.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png\",\"width\":512,\"height\":309},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/historia-regionu-gornego-povazia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domovsk\u00e1 str\u00e1nka\",\"item\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/\",\"name\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d916ee832101c4f1e7521864a22fcdbe\",\"name\":\"Tomas Sudor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e16ea81100151beb827d65c973a6f8e7ec0587351c6221d32c403d70a8cfb95f?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e16ea81100151beb827d65c973a6f8e7ec0587351c6221d32c403d70a8cfb95f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e16ea81100151beb827d65c973a6f8e7ec0587351c6221d32c403d70a8cfb95f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tomas Sudor\"},\"url\":\"http:\\\/\\\/visithornepovazie.sk\\\/pl\\\/author\\\/tomas-sudor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia - https:\/\/visithornepovazie.sk","description":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystricy. Ca\u0142y region ma bogat\u0105 i barwn\u0105 histori\u0119, pe\u0142n\u0105 ciekawych fakt\u00f3w.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia - https:\/\/visithornepovazie.sk","og_description":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystricy. Ca\u0142y region ma bogat\u0105 i barwn\u0105 histori\u0119, pe\u0142n\u0105 ciekawych fakt\u00f3w.","og_url":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/","og_site_name":"https:\/\/visithornepovazie.sk","article_published_time":"2025-03-05T12:04:06+00:00","article_modified_time":"2026-07-12T18:28:15+00:00","og_image":[{"width":512,"height":309,"url":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png","type":"image\/png"}],"author":"Tomas Sudor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Tomas Sudor","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#article","isPartOf":{"@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/"},"author":{"name":"Tomas Sudor","@id":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/#\/schema\/person\/d916ee832101c4f1e7521864a22fcdbe"},"headline":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia","datePublished":"2025-03-05T12:04:06+00:00","dateModified":"2026-07-12T18:28:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/"},"wordCount":2268,"commentCount":0,"image":{"@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/","url":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/","name":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia - https:\/\/visithornepovazie.sk","isPartOf":{"@id":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png","datePublished":"2025-03-05T12:04:06+00:00","dateModified":"2026-07-12T18:28:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/#\/schema\/person\/d916ee832101c4f1e7521864a22fcdbe"},"description":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z zamkiem w Bystricy. Ca\u0142y region ma bogat\u0105 i barwn\u0105 histori\u0119, pe\u0142n\u0105 ciekawych fakt\u00f3w.","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#primaryimage","url":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png","contentUrl":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Historia-regionu-Horne-Povazie-hrad-Bystrica.png.png","width":512,"height":309},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/historia-regionu-gornego-povazia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domovsk\u00e1 str\u00e1nka","item":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia regionu G\u00f3rnego Pova\u017eia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/#website","url":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/","name":"https:\/\/visithornepovazie.sk","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/#\/schema\/person\/d916ee832101c4f1e7521864a22fcdbe","name":"Tomas Sudor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e16ea81100151beb827d65c973a6f8e7ec0587351c6221d32c403d70a8cfb95f?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e16ea81100151beb827d65c973a6f8e7ec0587351c6221d32c403d70a8cfb95f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e16ea81100151beb827d65c973a6f8e7ec0587351c6221d32c403d70a8cfb95f?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tomas Sudor"},"url":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/author\/tomas-sudor\/"}]}},"menu_order":0,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38584,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38582\/revisions\/38584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38583"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/visithornepovazie.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}